Wat is natuurlijk kapitaal?

Natuurlijk kapitaal op de bedrijfsbalans

Onmisbaar voor het bedrijfsleven: land, natuur, grondstoffen, een stabiel klimaat, energie en kwaliteit van bodem, water en lucht. Of het nu gaat om de eigen productieprocessen, leveranciers, afnemers of recycling. Wie denkt aan ondernemen met oog voor de toekomst,  integreert het verstandig omgaan met deze natuurlijke hulpbronnen in de eigen bedrijfsvoering. Veel bedrijven gingen u al voor. Grote, internationaal opererende ondernemingen, maar ook tal van kleine en middelgrote bedrijven. Deze site biedt inspirerende voorbeelden.

Er is nog veel winst te behalen. En dat is ook nodig. Economisch kapitaal is immers niet duurzaam zonder natuurlijk kapitaal. We werken ermee, en we kunnen niet zonder!

Wat is natuurlijk kapitaal?

Natuurlijk kapitaal is de wereldwijde voorraad natuurlijke hulpbronnen.  Ons collectieve natuurlijk kapitaal bestaat uit niet-hernieuwbare bronnen (fossiele brandstoffen, mineralen), hernieuwbare bronnen (zon, wind, geothermie), ecosystemen (leveren van diensten, zoals vers water) en biodiversiteit (de variëteit aan planten en dieren). Door het plunderen van deze voorraadkamer – zonder de natuur de kans te geven die voorraden weer aan te vullen – lopen we het risico op uitputting, gevolgd door lokale, regionale of zelfs globale instorting van natuurlijke systemen. In kapitaaltermen: de schuld bouwt zich op, een bankroet dreigt.

Schaarse grondstoffen

Dankzij alle vormen van leven op aarde beschikken we over schoon water, vruchtbare grond, voedsel en grondstoffen voor onze economie. Maar de winning en grootschalige productie van grondstoffen heeft een enorme impact op het natuurlijk kapitaal. Bovendien raken steeds meer bronnen uitgeput. Vooral natuurlijk niet-hernieuwbare grondstoffen als fossiele brandstoffen en metalen. Hernieuwbare grondstoffen zoals landbouwproducten, rubber en hout raken niet op, maar de productie ervan kan wel ernstig verstoord worden. Bijvoorbeeld door een te grote vraag, of uitputting van de bodem.

Schaarste maakt grondstoffen duurder. De prijzen stijgen niet alleen, maar ze fluctueren ook sterker. Ondernemers merken dat direct in hun inkoopproces of productiekosten. Dit heeft een grote impact op de continuïteit van de bedrijfsvoering.

Klimaat

Door de opwarming van het klimaat krijgen we te maken met meer extreme weersomstandigheden. Dat zal vaker leiden tot overstromingen, en extreme droogte. Water- en voedselzekerheid komen door klimaatverandering verder onder druk te staan. Schade door extreem weer aan vastgoed, wagenpark, veestapel of landbouwgrond leidt ook tot hogere grondstofprijzen. Ook zullen voor bedrijven de verzekeringspremies stijgen.

Bedrijven merken nu al de gevolgen van extreme weersomstandigheden in hun internationale toeleveringsketen, en dat zal alleen maar toenemen. Maar bedrijven hebben ook een eigen verantwoordelijkheid. Het verbranden van fossiele grondstoffen is immers de belangrijkste oorzaak van klimaatverandering. Met het oog op ons natuurlijk kapitaal is het onvermijdelijk dat we de uitstoot van broeikasgassen als CO2 op korte termijn drastisch reduceren.

Circulaire economie

Steeds meer ondernemers hebben oog voor de toekomst. Zij zien de noodzaak van maatschappelijk verantwoord ondernemen, van hergebruik van materialen en zuinig omgaan met energie. We gaan van een lineaire (van grondstof tot eindproduct) naar een circulaire economie. Circulair ondernemen is het slim gebruiken van grond- en hulpstoffen, zodat deze oneindig hergebruikt of gereproduceerd kunnen worden. De noodzaak om nieuwe grondstoffen te delven neemt af; bedrijven en ook landen worden minder afhankelijk van import. Ook komen er steeds meer biobased grondstoffen op de markt, die een duurzaam alternatief vormen voor bestaande materialen. Ons natuurlijk kapitaal helpt de circulaire economie te faciliteren: met hernieuwbare grondstoffen, nature-based solutions en nuttige ecosysteemdiensten.

De circulaire economie is een antwoord op de toenemende schaarste aan grondstoffen, maar ook een motor voor innovatie en groei. Het kan nieuwe business creëren en een flinke stimulans voor onze economie zijn.